Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Cmentarze » Cmentarze I WŚ » Cmentarze I WŚ - Pomorskie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 7 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 3 lis 2018, o 21:35 
Offline
Bratnia dusza
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 28 sty 2017, o 18:04
Posty: 736
Imię: Agnieszka
Cmentarz został założony przez władze niemieckie w 1915 roku w związku z utworzeniem w Czersk obozu jenieckiego. Zajmuje powierzchnię 10270 m2. Na jego terenie znajduje się ok. 1000 zbiorowych mogił. Pochowani są tu głównie jeńcy z Rosji ale także Polacy, Włosi, Portugalczycy, Anglicy, Rumuni, Francuzi, Serbowie oraz czworo bezpaństwowców.
W centralnej części cmentarza znajduje się pomnik zaprojektowany przez poznańskiego architekta G. Trzcińskiego, wybudowany po wojnie rękami byłych jeńców, którzy przeżyli obóz. Na pomniku wykuto w języku rosyjskim pierwsze słowa modlitwy "Ojcze Nasz".

Chciałam coś napisać od siebie na temat tego miejsca ale nie bardzo potrafię dobrać odpowiednie słowa. Schowany cmentarz w środku lasu, kryje w sobie tyle tragedii ludzkich. Te omszałe mogiły. Klimat po prostu niezwykły w poważnym tego słowa znaczeniu. Warto odwiedzić to miejsce i zapalić światełko.


Załączniki:
IMG_4027.JPG
IMG_4027.JPG [ 219.57 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4029.JPG
IMG_4029.JPG [ 231.03 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4030.JPG
IMG_4030.JPG [ 239.13 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4033.JPG
IMG_4033.JPG [ 217.06 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4035.JPG
IMG_4035.JPG [ 202.77 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4038.JPG
IMG_4038.JPG [ 206.98 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4043.JPG
IMG_4043.JPG [ 218.95 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4044.JPG
IMG_4044.JPG [ 250.29 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4048.JPG
IMG_4048.JPG [ 231.8 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4050.JPG
IMG_4050.JPG [ 229.92 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4053.JPG
IMG_4053.JPG [ 219.62 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4054.JPG
IMG_4054.JPG [ 247.47 KiB | Przeglądane 316 razy ]
IMG_4059.JPG
IMG_4059.JPG [ 166.88 KiB | Przeglądane 316 razy ]
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 10 lis 2018, o 01:26 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2 wrz 2018, o 14:13
Posty: 273
Lokalizacja: Jasło
Imię: Kazek
Prawdziwy las krzyży... trochę mam za daleko w te strony a chętnie zwiedziłbym ten obiekt...

_________________
Przyjdzie śmierć i będzie miała twoje oczy.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 14 lis 2018, o 15:17 
Offline
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 22:24
Posty: 3098
Pochwały: 1
Przypomina mi Łambinowice.

_________________
MM


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Post Napisane: 14 lis 2018, o 19:33 
Offline

Dołączył(a): 23 lis 2014, o 16:53
Posty: 328
Mi z kolei kojarzy się z jeszcze bardziej zapomnianym i surowym klimatem cmentarza przy Oflagu IID Gross Born (Borne Sulinowo).

https://zachodniopomorskie.fotopolska.e ... ,foto.html


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 5 paź 2019, o 21:36 
Offline

Dołączył(a): 28 lut 2012, o 13:46
Posty: 197
Lokalizacja: Warszawa
Imię: Krzysztof
Witam. Muszę trochę uzupełnić i sprostować niektóre informacje podane przez Agnieszkę
Kriegsgefangenenlager Czersk (filia obozu w Tucholi) powstał późną jesienią 1914 r. Trafili tam jeńcy wzięci do niewoli w Prusach Wschodnich (Tannenberg, jeziora mazurskie). Nic dziwnego, że było wśród nich dużo Polaków. 2 Armia gen. Samsonowa składała się z jednostek Warszawskiego Okręgu Wojskowego, a 1 Armia gen. Rennekampfa z Wileńskiego Okręgu Wojskowego. Niemcy nie byli przygotowani na taką masę jeńców, którzy początkowo musieli przebywać pod gołym niebem. Sami musieli zbudować budynki obozowe i ziemianki dla siebie … Najwięcej jeńców zmarło na choroby zakaźne – gruźlica, zapalenie płuc, tyfus, ospa, cholera azjatycka, tężec, febra i czerwonka. Pod koniec lata 1918 r. wybuchła epidemia grypy hiszpanki :( Wielu jeńców zmarło również z powodu ran i urazów odniesionych na polu bitwy.

Dla zainteresowanych podaję linki do materiałów dostępnych w Internecie:
Alicja Marcinkiewicz, Cmentarz obozu jeńców wojennych w Czersku w świetle materiałów archiwalnych ze zbiorów Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach
https://www.academia.edu/31428054/Cment ... nr_32_2016
Dawid Kobiałka, Las, który łączy kulturę i naturę – cmentarz jeńców wojennych w Czersku, woj. Pomorskie.
http://archeolasy.pl/2018/08/22/las-kto ... -i-nature/
Dawid Kobiałka, Dziedzictwo w lesie, dziedzictwo z lasu: studium przypadku carskiej manierki pochodzącej z obszaru Kriegsgefangenenlager Czersk.
http://archeo.edu.pl/biografia2017/2017 ... er-czersk/
wzroko napisał(a):
Prawdziwy las krzyży... trochę mam za daleko w te strony a chętnie zwiedziłbym ten obiekt...

No cóż, rzeczywiście jest daleko – nie tylko dla Ciebie :D
Ale w tym roku wracając znad morza postanowiłem nadłożyć trochę drogi i wreszcie zobaczyć ten cmentarz. Miałem także „misję” do wypełnienia :) – poproszono mnie o odnalezienie grobów trzech Portugalczyków, żołnierzy Corpo Expedicionário Português (CEP / Portugalski Korpus Ekspedycyjny). Otrzymałem ich nazwiska i numery grobów. Niestety po obejrzeniu zdjęć zrobionych przez Agnieszkę (kropkaaga) nie miałem zbyt wielkich nadziei. Na żadnej z jej fotografii nie widać tablic lub tabliczek …
Cmentarz nie jest wcale łatwo odnaleźć. To miejsce rzeczywiście robi wrażenie. Nie miałem jednak czasu na rozmyślania, a upał był taki, że mózg się gotował :lol:
Poszukiwania rozpocząłem od prawej strony alei głównej. Pierwsze kilkanaście rzędów, to groby bez żadnych tabliczek.
Załącznik:
2019Czersk1.JPG
2019Czersk1.JPG [ 177.93 KiB | Przeglądane 63 razy ]

Dopiero gdzieś na wysokości pomnika pojawiają się tabliczki. Są umieszczone z tyłu krzyży ! To małe prostokątne blaszki wklejone na zaprawę cementową w wyżłobienie w krzyżu. Czasem wydrapane jest nazwisko jeńca, jego pułk i kompania – jednak najczęściej jest umieszczony tylko numer grobu i nazwisko.
Załącznik:
2019Czersk2.JPG
2019Czersk2.JPG [ 194.59 KiB | Przeglądane 63 razy ]

Napisy wykonywali zapewne jeńcy rosyjscy – nawet dane Rumunów wyryte są cyrylicą ! Numeracja grobów nie jest ciągła i wysokie numery trafiają się pomiędzy wcześniejszymi pochówkami w zupełnie nieoczekiwanych miejscach. Prawdopodobnie początkowo rozmieszczano groby dość luźno, a następnie w 1918 r. zaczęto cmentarz „zagęszczać” kopiąc nowe groby pomiędzy starymi (z powodu epidemii grypy?)
Pomnik na cmentarzu jenieckim powstał w 1917 r. Są na nim daty 1914-1917.
W 2017 r. umieszczono tablicę, która niestety zawiera mylące informacje …
Załącznik:
2019Czersk3.JPG
2019Czersk3.JPG [ 153.81 KiB | Przeglądane 63 razy ]

Napisano, że „Na tym cmentarzu spoczywa / 5116 jeńców wojennych …”
Może SPOCZYWAŁO (A. Marcinkiewicz podaje, że 5009) ale na pewno już NIE SPOCZYWA !
65 Brytyjczyków” – 64 Brytyjczyków ekshumowano w 1925 r. i przeniesiono na Cmentarz Wojenny Wspólnoty Brytyjskiej w Poznaniu …
https://www.cwgc.org/find-a-cemetery/ce ... 20CEMETERY
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cmentarz_ ... w_Poznaniu
50 Francuzów” – 49 Francuzów (podobno wszystkich) ekshumowała w lipcu 1923 r. Misja Francuska. Przewieziono ich ciała do Francji. Część przekazano rodzinom, a część pogrzebano na Nécropole Nationale des Prisonniers de Guerre (Nekropolia Narodowa Jeńców Wojennych) w Sarrebourg (departament Moselle).
http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejs ... sarrebourg
131 Włochów” – W 1926 r., po utworzeniu w Warszawie Cimitero Militare Italiano in Polonia (Cmentarz żołnierzy włoskich przy ul. Marymonckiej 40), większość Włochów ekshumowano. Nie odnaleziono dziesięciu ciał, które nadal spoczywają w Czersku. Informuje o tym tablica znajdująca się na cmentarzu włoskim …
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cmentarz_ ... _Warszawie
No i na koniec kuriozum :mrgreen: - „4 jeńców o nieznanej narodowości
Franz Hölig i Gustav Marguardt, żołnierze z XVII.23 Landsturm-Infanterie-Bataillon Kulm (Chełmno), Anton (Antoni) Niemczyk z XVII.1 Landsturm-Infanterie-Bataillon Briesen (Wąbrzeźno) i Feldfebel- Leutnant Otto Schlesonka – to bez wątpienia poddani pruscy.
Z żołnierzy armii niemieckiej – na 99,99 % wachmanów/strażników obozowych – zrobiono najpierw bezpaństwowców :lol: a później … jeńców o nieznanej narodowości ! :lol:
Pozdrawiam
Krzysztof


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 9 paź 2019, o 22:07 
Offline
Bratnia dusza
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 28 sty 2017, o 18:04
Posty: 736
Imię: Agnieszka
Cenne uzupełnienie. Dziękuję Krzysztof :)


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Post Napisane: 10 paź 2019, o 23:19 
Offline

Dołączył(a): 28 lut 2012, o 13:46
Posty: 197
Lokalizacja: Warszawa
Imię: Krzysztof
Jest jeszcze parę rzeczy, które zauważyłem zwiedzając dokładnie ten cmentarz i poszukując informacji na jego temat w Internecie. Kilka dni po moim powrocie do domu dotarłem do pracy Józefa Wąsiewskiego - Księga pamięci. Jeńcy wojenni zmarli podczas Wielkiej Wojny 1914-1918 w Kriegsgefangenenlager Czersk.
Autor wykonał kawał dobrej roboty – przejrzał w kilku archiwach tysiące aktów zgonu jeńców Kriegsgefangenenlager Czersk, zachowane listy cmentarne i wiele innych dokumentów. Praca ma pewne drobne niedociągnięcia (np. tłumaczenie nazw niektórych stopni i jednostek wojskowych), ale jest bardzo pomocna przy identyfikowaniu osób, których nazwiska widnieją na tabliczkach.
Załącznik:
tabl1.jpg
tabl1.jpg [ 179.46 KiB | Przeglądane 25 razy ]

1488. Опрея / Opreja Ion, l. 30, 1 pp, armia rumuńska, zm. 18.03.1917
1489. Шапаров / Szaparow Arsenti z Tweru, 224 pp 7 komp., zm. 21.03.1917
1490. Цирку / Cirku (Rumun ?); 1491. Евтимiй / Jewtimij;
1492. Вихров / Wichrow Fiodor, zm. 21.03.1917
Informacje umieszczone na tablicy znajdującej się na pomniku, to dokładne powtórzenie ustaleń Wąsiewskiego o pochówkach na cmentarzu jenieckim, jednak autor Księgi Pamięci napisał wyraźnie w swojej pracy o ekshumacjach (64 Brytyjczyków + 49 Francuzów + Włosi ok. 121) i tego nie wzięto tu pod uwagę. Zupełnie jednak nie rozumiem dlaczego pruskich landszturmistów uznał za bezpaństwowców, a później na tablicy stali się jeńcami o nieustalonej narodowości :mrgreen:
Początkowo na grobach stawiano drewniane krzyże, do których przytwierdzano metalowe tabliczki.
Załącznik:
Kriegsgefangenenlager.jpg
Kriegsgefangenenlager.jpg [ 75.31 KiB | Przeglądane 25 razy ]

Zupełnie możliwe, że to jeszcze Niemcy (przed 1920) wymienili te krzyże na betonowe, wklejając tabliczki zdjęte ze starych krzyży w specjalne wyżłobienia. Obecnie tabliczki są z tyłu krzyży. Może planowano przymocować z przodu tabliczki z pełnymi danymi ? Na moje oko, to na ponad połowie krzyży zachowały się tabliczki. Bez problemu można by uzupełnić resztę danych, ale przez ponad sto lat zabrakło na to dobrej woli i chęci …
Załącznik:
tabl2.jpg
tabl2.jpg [ 199.99 KiB | Przeglądane 25 razy ]

3223. Подьяну / Podjanu lub Padwianu Nikolai, l. 53, rumuński jeniec cywilny, zm. 09.09.1917
3226. Горчиков / Gorczikow Piotr z Zabajkala, l. 29, 35 pp 3 komp., , zm. 11.09.1917
3227. Чаус / Czaus Andrej z Jekaterinosławia, l. 21, 188 pp 15 komp., zm. 23.10.1917
Krzyże zostały kiedyś pomalowane rzadką zaprawą wapienno-cementową. Zamazano nawet tabliczki :shock: Na szczęście część tej „farby” odpadła, została zmyta przez deszcze lub usunięta ;) Najwyższy numer, jaki znalazłem w głębi na końcu cmentarza to: 4744. Дубников / Dubnikow.
Załącznik:
tabl3.jpg
tabl3.jpg [ 165.62 KiB | Przeglądane 25 razy ]

Grób numer 4766 (Смирнов/Smirnow Piotr z Kostromy, st.szer. 14 Syberyjskiej Dyw. Strzelców, zm. 25.10.1918), 4765 i 4770 znalazłem w drugim końcu cmentarza, po lewej stronie alei głównej, niedaleko pomnika. Były to ostatnie tabliczki z numerem i nazwiskiem … Prawdopodobnie w sąsiednim grobie pochowano jednego z Portugalczyków, ale wszystkie tabliczki zostały z krzyża zerwane …
Idąc dalej w kierunku wejścia na cmentarz znalazłem jeszcze kilka grobów w tabliczkami. Były tam same numery, już bez nazwisk. Najwyższy znaleziony nr grobu to 4898.
Załącznik:
tabl4.jpg
tabl4.jpg [ 153.2 KiB | Przeglądane 25 razy ]

Okazało się, że dalej tabliczek już nie było. Krzyże na pierwszych 10-11 rzędach wymieniono na nowe podobno w 2002 r. Zrobiono to tak „inteligentnie” :evil: że wyrzucono stare krzyże razem ze stuletnimi tabliczkami. I tak groby kilkuset jeńców - znanych z imienia i nazwiska - stały się grobami bezimiennymi :evil: Niestety poszukiwani przeze mnie dwaj kolejni Portugalczycy mieli groby o numerach powyżej 5000. W portugalskiej internetowej bazie żołnierzy CEP ci trzej do tej pory figurują jako „zaginieni bez wieści”.
Przeglądając „Księgę Pamięci” znalazłem m.in. warszawiaków:
Zawadzki Kazimierz, l. 37, kelner, 490 pp 13 komp., zm. 16.06.1918
Witkowski Antoni, l. 46, 126 pp 8 komp, zm. 06.05.1917
oraz wielu żołnierzy pochodzących z guberni lubelskiej i siedleckiej oraz okolic Warszawy.


Góra 
 Zobacz profil  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 7 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Cmentarze » Cmentarze I WŚ » Cmentarze I WŚ - Pomorskie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.214s | 19 Queries | GZIP : Off ]